İlmek, örme işlemlerinde ipliğe iğne yardımıyla verilen şekil sonucunda oluşan en küçük yapı birimidir. Özellikle tekstil ve kumaş üretiminde örme kumaşların temel yapı taşı olarak kabul edilir. İlmeklerin yan yana ve üst üste gelmesiyle esnek, dayanıklı ve farklı dokulara sahip örme kumaşlar ortaya çıkar.
İlmek; ipliğin, örgü veya örme makinesi yardımıyla kıvrılarak başka bir ilmekten geçirilmesi sonucu oluşan halka yapıdır. Bu halkaların düzenli şekilde tekrar etmesi, kumaşın yüzey dokusunu oluşturur.
Tekstilde kullanılan ilmek yapısı, kumaşın:
doğrudan etkiler.
Türk Dil Kurumu’na göre ilmek; iplik, sicim veya benzeri malzemelerin halka biçiminde kıvrılmasıyla oluşan yapı anlamına gelir. Günlük hayatta örgü, dantel ve dokuma işlerinde sıkça kullanılan bir terimdir.
Tekstil üretiminde ilmek, örme kumaş teknolojisinin temelidir. Özellikle:
gibi birçok üretimde ilmek yapısı belirleyici rol oynar.
İlmek yapısındaki değişiklikler, kumaşın gramajını, dayanıklılığını ve kullanım alanını değiştirir.
Örme teknolojisinde farklı ilmek türleri bulunmaktadır:
Bu farklı yapılar sayesinde desenli, kabartmalı veya teknik özellikli kumaşlar üretilebilir.